محمد خوانسارى
103
فرهنگ اصطلاحات منطقى به انضمام واژه نامه فرانسه و انگليسى ( فارسى )
حمل مستقيم ( - حمل حقيقى ، ص 102 ) . حمل مواطات حملى كه در آن محمول عينا بر موضوع قابل حمل باشد . مانند حمل « ضاحك » و « ناطق » بر « انسان » در قضيهء « انسان ضاحك است » و « انسان ناطق است » . حمل مواطات را حمل هو هو نيز گويند كه البته مقصود هو هويهء در وجود خارجى است نه در مفهوم ذهنى . در حمل مواطات بايد بين موضوع و محمول از وجهى مخالفت و غيريّت باشد ، و از وجهى ديگر يگانگى و اتحاد . چه اگر بكل مغاير يكديگر باشند و از هرحيث بين آنها تباين باشد بر يكديگر قابل حمل نتوانند بود . چنان كه حمل فلز مثلا بر آب صحيح نيست . و اگر از هرحيث متحد و يكى باشند يعنى هم مفهوما يكى باشند و هم مصداقا ، حمل مفيد علمى تازه نخواهد بود ، مانند « انسان انسان است » . ( - حمل هو هو ) ( - / حمل اشتقاق ، حمل هو ذو هو ) . حمل هو هو ( - حمل مواطات ) ( - حمل مواطات ) ( - / حمل اشتقاق ، حمل هو ذو هو ) . حملى ( - حمليه - قضيهء حمليه ، ص 188 ) ( - / شرطى ) « قضيهها سه قسم است : يكى را حملى خوانند چنانكه گوئى مردم جانور است ، يا مردم نيست جانور » ( دانشنامه ، ص 34 ) . حمليّه ( - حملى ، قضيهء حملى ، قضيهء حمليه ) ( - قضيهء حمليه ( - / شرطيه ) .